Nowa edukacja zróżnicowana XXI wieku

Dlaczego myślimy o inwestowaniu w edukację zróżnicowaną uczniów i jakich rezultatów oczekujemy? Czynimy to ponieważ taka edukacja sprzyja integralnemu rozwojowi osobowości każdego ucznia. Uwzględnia ona okoliczności i warunki społeczne, w których żyje.

Aby uzyskać więcej informacji, zapoznaj się z naszymi najczęściej zadawanymi pytaniami.

ZOBACZ PYTANIA I ODPOWIEDZI
1

Poprawa atmosfery szkolnej

Zróżnicowana edukacja tworzy w szkole warunki sprzyjające uczeniu się oraz oferuje uczniom środowisko wolne od presji społecznych i stereotypów związanych z płcią. W takim otoczeniu obie płcie mogą pokojowo odkrywać swoje mocne strony i rozwijać potencjał akademicki we wszystkich obszarach, takich jak nauka, sztuka czy technologia.

Model ten zmniejsza liczbę osób przedwcześnie kończących naukę, podnosi efektywność nauczania oraz poprawia zachowanie uczniów, zwłaszcza w szkołach na obszarach o niekorzystnej sytuacji społecznej, a także dba o ich bezpieczeństwo. Dzięki temu sprzyja rozwojowi akademickiemu oraz szerokiemu wachlarzowi wyborów zawodowych.

Przezwyciężanie stereotypów

Nowa zróżnicowana edukacja ułatwia dostosowanie nauczania do mocnych i słabych stron tradycyjnie kojarzonych z męskością lub kobiecością.

Badania pedagogiczne wspierają edukację zróżnicowaną również dlatego, że: 

  • zachęca uczennice do zainteresowania się sektorami STEM (nauka, technologia, inżynieria i matematyka), tradycyjnie uważanymi za męskie
  • jak wynika z badań przeprowadzonych na anglosaskich szkołach publicznych na pięciu kontynentach, zmniejsza się odsetek młodych uczniów porzucających szkołę i zwiększa się liczba przyjęć na uniwersytety, szczególnie w dzielnicach znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej
  • nauczyciele w szkołach, w których nauczanie jest zróżnicowane, są zazwyczaj bardziej wrażliwi na różnice w uczeniu się związane z płcią; lepiej dostosowują się do rytmu dojrzewania, potrzeb i stylów uczenia się uczniów.
2
3

Szeroki zakres wyborów zawodowych

Ten model pedagogiczny skutecznie minimalizuje stereotypy, zwiększa swobodę uczniów w podejmowaniu ról często uznawanych za typowe dla danej płci oraz zmniejsza presję na wybór tradycyjnie przypisywanych wyłącznie kobietom lub mężczyznom opcji. W ten sposób zmniejszają się różnice między płciami w procesie nauczania, co prowadzi do prawdziwej równości szans.

W szkołach z edukacją zróżnicowaną uprzedzenia związane z płcią są minimalizowane w relacjach między nauczycielami a uczniami. Warto podkreślić, że w tych szkołach nauczyciele często są tej samej płci co uczniowie, co dodatkowo wzmacnia ich tożsamość.

Równość szans i niedyskryminacja

Nowa Zróżnicowana Edukacja opiera się na równości chłopców i dziewcząt w prawach, obowiązkach i godności oraz w większym stopniu gwarantuje równość szans. W ten sposób edukacja staje się bardziej spersonalizowana i dostosowana do stylów uczenia się uczniów.

Równe szanse są zagwarantowane, gdy szkoły edukacji zróżnicowanej mają ten sam program nauczania i warunki uczenia się o podobnej jakości, jak przewidziano w Konwencji UNESCO .

4
5

Żądanie społeczne

Zróżnicowana edukacja to model edukacyjny obecny w wielu krajach zachodnich o szerokiej tradycji demokratycznej i uznawany w różnych międzynarodowych traktatach referencyjnych dotyczących edukacji oraz w szczegółowym ustawodawstwie kilku krajów Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD).

Wiele krajów ma zróżnicowane szkoły, które osiągają doskonałe wyniki i są w pełni zintegrowane z publicznym systemem edukacji: należą do nich Wielka Brytania, Islandia, Stany Zjednoczone, Australia, Norwegia, Francja itp.

Legalny i uznany międzynarodowo

Model edukacyjny, który zaspokaja potrzeby każdej płci w odrębnych klasach, „objęty jest Konwencją UNESCO przeciwko dyskryminacji w edukacji, pierwszym, która jest jedynym wiążącym traktatem międzynarodowym poświęconym prawu do edukacji, podstawie prawa do edukacji”.

Prawo do edukacji, będące podstawą Agendy na rzecz edukacji 2030, zostało ratyfikowane przez 104 państwa członkowskie. 

6

+12 000 szkół na świecie

Q & A

Edukacja zróżnicowana płciowo to międzynarodowo uznany model pedagogiczny. Ta formuła, sprzyjająca równości szans i pomagająca przezwyciężać stereotypy płciowe, wzmacnia również personalizację w edukacji chłopców i dziewcząt. Oto kilka wiadomości.

Oczywiście, że nie. Chociaż niektórzy uporczywie starają się je utożsamiać, to zupełnie inne rzeczy. „Różnicowanie” to strategia odpowiadająca na prawdziwe potrzeby mężczyzn i kobiet XXI wieku, a jej celem jest ułatwienie równości szans, aby zarówno dziewczęta, jak i chłopcy mogli osiągnąć to samo, ale różnymi drogami.

Zatem uwzględnianie tego poziomu personalizacji w zadaniu edukacyjnym jest postępowe. Wymaga to zmiany paradygmatu i redefinicji pojęcia progresywizmu.

Natomiast „segregacja” to termin negatywny, który odnosi się do dyskryminacji. Edukacja segregowana oznacza edukację drugiego sortu, całkowicie odległą od modelu edukacji zróżnicowanej.

 

Powszechnie się uważa, że tak jest, jednak takie stwierdzenie nie ma żadnej podstawy naukowej. Ten model pedagogiczny okazuje się skuteczny w minimalizowaniu stereotypów, ponieważ zwiększa wolność osobistą w przyjmowaniu ról uważanych za właściwe dla przeciwnej płci oraz zmniejsza presję przy wyborze opcji tradycyjnie przypisanych określonej płci. Dzięki temu następuje zmniejszenie różnic między płciami w programach nauczania oraz skuteczne wyrównanie szans.

20%. Tyle czasu chłopiec lub dziewczynka spędza w szkole w ciągu roku. 20%, które – wbrew opiniom tych, którzy chcieliby zakończenia tego modelu edukacji – sprzyja socjalizacji, ponieważ zmniejsza liczbę niepowodzeń szkolnych, co jest istotne dla poczucia własnej wartości i dobrej współpracy, oraz wychowuje głęboko w wartościach obywatelskich i ludzkich, które później odgrywają rolę w życiu rodzinnym i społecznym. Dane te obliczono w następujący sposób: rok szkolny trwa 175 dni (z 365), a dzień szkolny to 7 godzin z 16 godzin czasu aktywnego dziennie, nie licząc 8 godzin snu. W związku z tym w szkole spędzają 1225 z 5840 godzin aktywnego czasu, czyli 20%.

„Ponieważ stara edukacja nie zawsze opierała się na kryteriach pedagogicznych i socjologicznych. Nowa Edukacja Zróżnicowana promuje wszechstronny rozwój osobowości każdej uczennicy i ucznia, uwzględniając ich indywidualne i społeczne okoliczności.”

W 2015 roku Cornelius Riordan — jeden z badaczy, którzy najbardziej zgłębili ten temat, uważa, że istnieje 9 socjologicznych argumentów przemawiających za edukacją zróżnicowaną, szczególnie dla kobiet w każdym wieku oraz dla chłopców znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społeczno-ekonomicznej:

  • Redukcja antyakademickiej kultury wśród młodzieży.

  • Zwiększenie porządku i pozytywnej dyscypliny.

  • Większy kontakt z pozytywnymi wzorcami akademickimi tej samej płci.

  • Redukcja różnic płci w programach nauczania oraz wzrost równości szans.

  • Zmniejszenie uprzedzeń płciowych w interakcjach między nauczycielami a uczniami.

  • Eliminacja narzucanych ról ze względu na płeć oraz molestowania seksualnego.

  • Zwiększenie możliwości przywództwa.

  • Większa wrażliwość nauczycieli na różnice płci w procesie nauczania.

  • Większy wybór proakademicki ze strony rodzin i uczniów.

Badania nie są jednoznaczne dla całej grupy uczniów i szkół jedno-płciowych. Jednak istnieją dwa obszary, w których badania pedagogiczne zdecydowanie wspierają edukację jedno-płciową. Po pierwsze, w przypadku nastoletnich chłopców z dzielnic społeczno-ekonomicznie mniej uprzywilejowanych — bardzo dobrze przebadanych w anglosaskich szkołach publicznych na pięciu kontynentach — gdzie zmniejsza się wskaźnik porzucania szkoły, a znacznie więcej uczniów ma dostęp do uniwersytetu niż w szkołach z ich okolicy. Po drugie, większa skłonność dziewcząt uczęszczających do szkół zróżnicowanych płciowo do obszarów STEM (nauka, technologia, inżynieria i matematyka), które tradycyjnie są domeną mężczyzn.

Nie. W rzeczywistości kilka badań wykazało, że szkoły zróżnicowane płciowo są znacząco korzystne dla uczniów historycznie lub tradycyjnie znajdujących się w niekorzystnej sytuacji: mniejszości i/lub klasy niższej i robotniczej oraz/lub uczniów zagrożonych.

Równość szans jest zapewniona od momentu, gdy szkoły zróżnicowane płciowo dla chłopców i dziewcząt stosują ten sam program nauczania oraz oferują warunki nauki o porównywalnej jakości, co zostało potwierdzone w Konwencji UNESCO (14.12.1960).

Szkoły zróżnicowane płciowo są więc uzasadnionym wyborem — odzwierciedlonym w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka — zarówno dla organizatorów placówek edukacyjnych, jak i dla rodzin, które je wybierają oraz uczniów, którzy w nich się uczą.

W ostatnich latach edukacja zróżnicowana płciowo w Hiszpanii wywołała pewną debatę polityczną i prawną, aż do momentu, gdy w 2017 roku Sąd Najwyższy orzekł, że „nie stanowi to dyskryminacji” oraz że „w żadnym wypadku” wybór edukacji zróżnicowanej ze względu na płeć nie może skutkować „mniej korzystnym traktowaniem ani niekorzyścią przy zawieraniu umów z administracją oświatową” (STS 2768/2017 z 11 lipca).

W 2018 roku Trybunał Konstytucyjny wydał kolejne orzeczenie o podobnym charakterze (STC 31/2018 z 10 kwietnia).

To ostateczne zakończenie procesu sądowego potwierdza wolność wyboru rodziców, którzy decydują się na ten model edukacji dla swoich dzieci. Te szkoły istnieją, ponieważ rodziny ich chcą, pomimo wielu przeszkód, jakie napotykają obecnie w sferze politycznej, społecznej i ekonomicznej.

Model edukacji odpowiadający na potrzeby każdej z płci w odrębnych klasach „jest chroniony przez Konwencję UNESCO dotyczącą zwalczania dyskryminacji w nauczaniu, pierwszą i jedyną obowiązującą międzynarodową umowę poświęconą prawu do edukacji, fundament Agendy Edukacji 2030, ratyfikowaną przez 104 państwa członkowskie, w tym Hiszpanię”.

Obecnie…

Szkoły koedukacyjne mają tendencję do utrwalania stereotypów, że dziewczęta są dobre w obszarze językowym i sztuce, a chłopcy wyróżniają się w matematyce, naukach ścisłych i przywództwie. W szkołach jedno-płciowych nauczyciele mogą lepiej odpowiadać na unikalne potrzeby i zainteresowania uczniów, oferując im wsparcie w obszarach, w których zazwyczaj są słabsi. To jest kolejne wyjaśnienie, dlaczego uczniowie w szkołach zróżnicowanych płciowo osiągają lepsze wyniki w nauce.

Badania przeprowadzone w zróżnicowanych płciowo publicznych szkołach w Ameryce Północnej wskazują na mniejszą ilość molestowania seksualnego, niższą przestępczość oraz zmniejszenie innych problemów z zachowaniem uczniów. Ponadto wykazały, że wzrasta zaangażowanie w życie społeczności, chłopcy mają bardziej pozytywny obraz siebie, więcej możliwości przywództwa oraz wyższe aspiracje zawodowe.

Nie ma żadnych badań, które wskazywałyby, że uczniowie szkół zróżnicowanych płciowo mają mniejsze zdolności do nawiązywania relacji z płcią przeciwną. W rzeczywistości szkoły dla dziewcząt i dla chłopców mają wyjątkową możliwość zapewniania wsparcia i kształcenia w zakresie umiejętności społecznych odpowiednich do wieku i płci swoich uczniów.

Dokładnie dzieje się odwrotnie. Ten model pedagogiczny okazuje się skuteczny w minimalizowaniu stereotypów, ponieważ zwiększa wolność osobistą w podejmowaniu ról uważanych za właściwe dla płci przeciwnej oraz zmniejsza presję przy wyborze opcji tradycyjnie przypisanych określonej płci. W ten sposób osiąga się redukcję różnic płci w programach nauczania oraz efektywną równość szans.

Wydatki na ucznia w szkołach dotowanych — gdzie istnieją szkoły o modelu zróżnicowanym — wynoszą 3 705 dolarów, w porównaniu do 11 244 dolarów w szkołach publicznych (Panorama edukacji. Wskaźniki OECD, 2021).

Narusza się wolność nauczania rodziców, którzy wybierają lub chcą założyć szkołę zróżnicowaną, jeśli ogranicza się ofertę edukacyjną, przestając oferować ten ważny i skuteczny model. Dotacja jest regulowana przepisami, a nie decyzją aktualnego polityka. W związku z tym władza publiczna powinna ją przyznawać.